Ma-thi-ơ (Matthew) 5:21-26
21 Các ngươi có nghe lời phán cho người xưa rằng: Ngươi chớ giết ai; và rằng: Hễ ai giết người thì đáng bị tòa án xử đoán.22 Song ta phán cho các ngươi: Hễ ai giận anh em mình thì đáng bị tòa án xử đoán; ai mắng anh em mình rằng: Ra-ca, thì đáng bị tòa công luận xử đoán; ai mắng anh em mình là đồ điên, thì đáng bị lửa địa ngục hành phạt. 23 Ấy vậy, nếu khi nào ngươi đem dâng của lễ nơi bàn thờ, mà nhớ lại anh em có điều gì nghịch cùng mình,24 thì hãy để của lễ trước bàn thờ, trở về giảng hòa với anh em trước đã; rồi hãy đến dâng của lễ.25 Khi ngươi đi đường với kẻ nghịch mình, phải lập tức hòa với họ, kẻo họ nộp ngươi cho quan án, quan án giao ngươi cho thầy đội, mà ngươi phải ở tù. 26 Quả thật, ta nói cùng ngươi, ngươi trả còn thiếu một đồng tiền, thì không ra khỏi tù được.
Suy gẫm:
Giết người là một trong những tội vô cùng nghiêm trọng được nói đến trong 10 Điều Răn của Chúa ban cho dân sự của Ngài (Xuất Ai Cập Ký 20:13). Tội giết người có hình phạt xứng đáng của nó. Khi giết người, chúng ta không chỉ xúc phạm nghiêm trọng thẩm quyền của Chúa nhưng còn hủy hoại sự sống của Ngài ban cho con người. Giống như luật pháp Môi-se, tòa án con người chỉ có thể xét xử và kết tội giết người dựa trên hành vi bên ngoài nhưng không thể kết án tư tưởng và suy nghĩ giết người bên trong. Nhưng Chúa Jesus đến, Ngài phơi bày bản chất giết người bên trong con người và cho thấy giết người có ba mức độ từ thấp đến cao:
1/ Mức độ thứ nhất: giết người khi giận dữ anh em mình. Giận dữ (Hi-lạp: orge) mà Chúa Jesus nói đến ở đây là sự bộc phát của cảm xúc và bản tánh vô độ, không kiểm soát nhưng cháy dai dẳng, âm ỉ cả đời (the long-lived anger). Cơn giận bộc lộ qua lời nói và việc làm. Lòng căm giận mà không kiềm chế sẽ dẫn đến lòng căm thù đưa đến hành động giết người như Ca-in đối với A-bên (Sáng Thế Ký 4:3-8). Có hai hình thức giết người: bằng vũ khí và bằng lời nói. Giết người bằng vũ khí giết thể xác nhưng bằng lời nói hủy hoại tinh thần, danh dự, uy tín. Ngày nay trong xã hội văn minh tiên tiến, con người không những giết người bằng vũ khí hiện đại nhưng cũng bằng phương tiện truyền thông hiện đại. Do để cho ma quỷ và bản tánh xác thịt xúi giục, con người dùng: điện thoại, thư từ, email, trang mạng phát tán khắp nơi để thóa mạ, sỉ nhục, vu cáo người khác, phơi bày cho mọi người thấy lòng căm giận và bản chất thấp hèn của mình. Chúa Jesus nói khi chúng ta làm việc những việc như thế thì bị tòa án xử đoán; chính Đức Chúa Trời lẫn tòa án lương tâm con người lên án.2/ Mức độ thứ nhì: giết người khi mắng anh em mình là “ra-ca.” “Ra-ca” là một cách phát âm của tiếng A-ram, mang tính chất nguyền rủa, thề thốt. Khi chúng ta sử dụng từ này để mắng người khác, có nghĩa rằng chúng ta muốn nói người đó là kẻ “ngốc chí tử” (brainless idiot/emty-headed blunderer), bày tỏ sự bực dọc cao độ và khinh bỉ (contempt) đối với người khác ra từ lòng kiêu ngạo và hãnh diện về giai cấp, học thức, giàu có v.v... Không có tội nào được xem là tội mang tính chất phi cơ đốc (unchristian) cho bằng tội khinh bỉ người khác. Chúa Jesus lên án tội này cách gay gắt và nói rằng tội này đáng bị Tòa Công Luận là tòa án tôn giáo Do-thái sẽ xử đoán. Sự xử đoán này được dựa trên Luật Pháp của Chúa (Mosaic Law), cao hơn luật của lương tâm con người vì nó xúc phạm đến chính hình ảnh của Đức Chúa Trời (Gia-cơ 3:7-12).
3/ Mức độ thứ ba: giết người khi mắng anh em mình là “đồ điên.” Từ “đồ điên” (Hi-lạp: moros) là sự diễn tả mạnh mẽ nhất của lòng căm giận. Khi chúng ta mắng anh em cùng niềm tin là “đồ điên” tức chúng ta muốn nói rằng người đó không có Chúa (Thi Thiên 14:1). Chính Môi-se đã sử dụng từ này cho dân Y-sơ-ra-ên trong lúc ông giận dữ về sự cứng cỏi của họ. Thay vì nói với hòn đá, Môi-se đã dùng cây gậy đập hòn đá cho nước phun ra (Dân Số Ký 20:10). Chính Chúa cũng không dùng từ này để nói về dân sự của Ngài. Có lẽ vì đó mà Chúa đã hình phạt Môi-se không được vào đất hứa. Chúa Jesus nói khi chúng ta mắng anh em mình là “đồ điên” thì bị lửa địa ngục hình phạt; có nghĩa, chúng ta bị hư mất đời đời trong hỏa ngục. Đây là sự kết án nặng nề và khủng khiếp nhất của Chúa đối với người theo Ngài.
Chúng ta làm gì khi phạm những việc như thế? Chúa Jesus đưa ra giải pháp cho vấn đề: “Ấy vậy, nếu khi nào ngươi đem dâng của lễ nơi bàn thờ, mà nhớ lại anh em có điều gì nghịch cùng mình, thì hãy để của lễ trước bàn thờ, trở về giảng hòa với anh em trước đã; rồi hãy đến dâng của lễ.”Tại đây, chúng ta thấy Chúa Jesus đưa ra nguyên tắc rất rõ ràng: cầu xin sự tha thứ của người mà chúng ta gây ra những việc như vậy. Bằng không, tội lỗi của chúng ta đối với Chúa và đối với người khác vẫn còn đó và chẳng bao giờ chúng ta được Ngài nhậm của lễ. Có lẽ Chúa muốn nói đến của lễ chuộc tội và lễ quán là những đòi hỏi của Chúa để được tha thứ. Sự tha thứ của Chúa tùy thuộc vào tấm lòng ăn năn chân thành của chúng ta. Bất cứ tội lỗi không được giải quyết theo cách của Chúa đòi hỏi thì chẳng bao giờ được Chúa tha thứ, thanh tẩy, và đổi mới đời sống dẫu cho đã phạm tội ấy bao nhiêu năm trước đây. Những tội lỗi đã phạm và gây vấp phạm công khai thì phải ăn năn công khai và giải quyết cách công khai.
Sự đòi hỏi của Chúa có quá khắt khe không? Chúa Jesus phán: “Khi ngươi đi đường với kẻ nghịch mình, phải lập tức hòa với họ, kẻo họ nộp ngươi cho quan án, quan án giao ngươi cho thầy đội, mà ngươi phải ở tù. Quả thật, ta nói cùng ngươi, ngươi trả còn thiếu một đồng tiền, thì không ra khỏi tù được.” Về phương diện thể xác lẫn tâm linh, sự tự do bao giờ cũng có một giá của nó. Không thể có sự nhân nhượng để được sự tự do trong mối quan hệ với Chúa để ban phước vì Ngài là quan án công bình. Chúng ta nài xin Chúa ban cho chúng ta tấm lòng khao khát được tự do sống cho Chúa và sự can đảm sẵn sàng trả giá để bứt đứt mọi dây trói buộc trong tâm linh. Bằng không, chúng ta có thể vẫn còn bị giam hãm trong cay đắng, hận thù, ghen ghét, căm giận…
