Yêu, một thứ tình cảm thi vị nhất, mà cũng rắc rối nhất. Nó thật là huyền ảo mà cũng là thực hữu. Nó mênh mông đấy, nhưng lắm lúc không rộng quá vòng tay. Mọi tình cảm không biết nó phát xuất từ đâu trong cơ thể, nhưng tình yêu thì người ta lại nhất quyết nó phát xuất từ trái tim. Rồi tùy theo mức độ, tình cảm yêu và được yêu, con người với trí tưởng tượng đã tô mầu hồng lên trái tim, dầu nó vốn đã hồng. Vẫn chưa đủ, người ta còn cho nó trổ hoa, đơm lá và có cả hương thơm. Mãnh liệt hơn cho nó có chút lửa, biến nó thành hỏa diệm sơn trong thời kỳ hoạt động mạnh nhất. Hoặc cho nó mầu xám tẻ lạnh như mảnh đất cằn cỗi sỏi đá, lạnh lùng như băng sơn. Đôi khi rướm máu vỡ tan tành, dầu hình thù nó không mảy may biến chuyển.
YÊU - chúng ta cũng lúng túng như Tiến Xuân :
Yêu là cái mà ta không tả được,
Một khi yêu là phải chuốc tình yêu.
YÊU - chúng ta cũng chịu như Xuân Diệu :
Làm sao cắt nghĩa được tình yêu,
Có biết gì đâu một buổi chiều,
Nó chiếm hồn ta bằng nắng nhạt,
Bằng mây nhè nhẹ, gió hiu hiu.
Tình yêu là một phần quan trọng trong cuộc sống. Thiếu nó cuộc sống trở nên vô nghĩa.
Bởi vậy sống là yêu,
Muốn sống mạnh phải yêu nhiều,
Yêu để sống từ khi còn thơ ấu,
Sống để yêu những người mình yêu dấu,
Yêu càng nhiều thì từng phút từng giây,
Nhựa sống tràn đầy. Việt Chí Nhân
Người ta thèm khát yêu và thèm khát được yêu. Tại sao vậy? Đó là bằng chứng cụ thể con người phát xuất từ Đức Chúa Trời, Đấng có bản thể là tình yêu. Kinh Thánh ghi nhận : “Đức Chúa Trời là sự yêu thương” (I Giăng 4:8). Khi Đức Chúa Trời dựng nên con người “như hình Ngài” và “hà sanh khí vào lỗ mũi” (Sáng-thế ký 1:27; 2:7), là Đức Chúa Trời đã truyền qua con người một phần bản thể của Ngài - tình yêu, “sự yêu thương”.
Mọi sinh vật đều có “yêu” cách đơn thuần. Nhưng tình trong con người rất phức tạp. Để cụ tượng tình yêu trong con người, người ta đã ví tình yêu như viên kim cương lớn, đa giác chiếu ra muôn tia, ngàn sắc riêng biệt, khác chiều : Yêu trăng sao mây nước hữu tình; yêu âm thanh trầm bổng; yêu sắc màu lung linh, yêu chim muông, yêu ngọn cỏ gió đùa; yêu lý thật, yêu lẽ phải; yêu quê hương, yêu xứ sở có tình người, tình đồng bào, đồng loại; tình láng giềng, tình bè bạn, tình tri kỷ; tình gia tộc, tình anh em, tình cha mẹ con cái; tình trai gái, tình vợ chồng. Có thứ tình “cò kè bớt một thêm hai”, có thứ tình đổi chác “bánh đúc trao đi, bánh qui trao lại”, có thứ tình “cho không biếu không”; có thứ tình “mù quáng đẩy đưa”; lại có thứ tình “trái tim có những lý lẽ mà lý trí không thể hiểu được”.
Ôi! Tính chất tình yêu tuyệt vời mật ngọt, vun hạnh phúc đời người trổ hoa, đầy hương thơm. Nhưng sau khi loài người phạm tội, tội lỗi đã làm “vẩn đục” tình yêu. Công dụng của tình yêu vẫn còn, nhưng thực chất của tình yêu không còn, nên công dụng của tình yêu cũng thay đổi, thiếu trung thực. Tình yêu vẫn là sợi dây đoàn kết, tình yêu vẫn là chất liệu nhiệm mầu hóa giải hận thù. Nó chỉ còn là định lý chết, trên căn bản tình yêu nhiễm độc, đến nỗi nhà đạo đức Pháp Rochefoucauld phải cay đắng than lên rằng : Mọi đức tính trong con người đều tan biến trong quyền lợi vị kỷ cá nhân như nước các dòng sông tuôn vào bể cả. Làm gì có tình mẫu tử thiêng liêng, lòng bác ái bao la, tính khiêm nhường khả ái ... Tất cả chỉ vì mình, nghĩ đến mình trước hết rồi loài người trang trí bằng một danh từ và một nội dung lường gạt.
Nếu thực vậy, thì khi Pascal thở dài thốt ra một câu “cái tôi đáng ghét” cũng không phải là quá đáng.
Suy gẫm kỹ về tâm lý, hình như tình yêu trong con người chỉ đủ yêu mình, nên tính TỰ ÁI trong con người rất mạnh.
Tự ái làm cho ta nổi giận khi bắt gặp cặp mắt khinh khi, khi nghe một lời nói dèm pha, chỉ trích. Tự ái làm cho ta mừng rỡ, phởn trí khi nghe một câu khen ngợi, nịnh hót. Nên Văn Trung Tử đã nói : “Nghe lời chê bai mà giận là làm ngòi cho sự dèm pha. Nghe câu khen ngợi mà mừng là làm mồi cho sự nịnh hót”.
Tự ái phát triển mạnh mẽ thì hàng rào vị kỷ nới rộng phạm vi. Tự ái càng cao bao nhiêu thì hành động càng thiếu sáng suốt bấy nhiêu. Tự ái là chất bạc sau tấm gương trong, để khi nhìn vào chỉ còn nhìn thấy mình. Voltaire đã nhận định rằng : “Tình ái không mù quáng bằng tự ái”.
Tôi yêu tôi, nhưng con người bất toàn tội lỗi của tôi khó yêu quá. Tu thân là hành động yêu mình yêu mình và ghét tội trong mình. Phao-lô đã quyết chí tu thân, và trên con đường tu thân ây, Phao-lô thú nhận : “Bởi tôi có ý muốn làm điều lành, nhưng không có quyền làm trọn, vì tôi không làm điều lành mình muốn, nhưng làm điều dữ mình không muốn.... Khi tôi muốn làm điều lành, thì điều dữ dính dấp theo tôi” (Rô-ma 7:18-19,21). Chắc mỗi chúng ta đều có từng trải như Phao-lô vậy.
Tôi yêu tôi, và Đức Chúa Trời cũng yêu tôi. Tôi ghét tội trong tôi, và Đức Chúa Trời cũng ghét tội trong tôi vậy. Tôi không đủ năng lực làm trọn điều tôi sở nguyện. Kinh Thánh ghi : “Nhưng Đức Chúa Trời tỏ lòng yêu thương Ngài đối với chúng ta, khi chúng ta còn là người có tội, thì Đấng Christ vì chúng ta chịu chết” (Rô-ma 5:8).
Phải, nhờ Đức Chúa Jêsus chịu chết trên thập tự giá đền tội cho tôi : “Ngài gánh tội lỗi chúng ta trong thân thể Ngài trên cây gỗ, hầu cho chúng ta là kẻ đã chết về tội lỗi, được sống cho sự công bình” (I Phi-e-rơ 2:23). Huyết Ngài đổ ra còn linh nghiệm làm sạch tội tôi : “huyết của Đức Chúa Jêsus, Con Ngài, làm sạch mọi tội chúng ta” (I Giăng 1:7), khi tôi bằng lòng tin nhận Ngài là Cứu Chúa của tôi. Bởi đó, Ngài đã khiến tôi trở nên con cái Ngài, thuộc về gia đình Thánh của Đức Chúa Trời : “anh em là dòng giống được lựa chọn, ... là dân thánh là dân thuộc về Đức Chúa Trời” (I Phi-e-rơ 2:9).
Cơ-đốc nhân được gọi là người “rất yêu dấu” (I Giăng 4:7). Cơ-đốc nhân thật đáng yêu “vì chúng ta là việc Ngài làm ra, đã được dựng nên trong Đức Chúa Jêsus Christ để làm việc lành mà Đức Chúa Trời đã sắm sẵn trước cho chúng ta làm theo” (Ê-phê-sô 2:10).
Cơ-đốc nhân chẳng những “yêu mình”, còn yêu cả thân thể mình, vì “thân thể” Cơ-đốc nhân là “đền thờ của Đức Thánh Linh đang ngự trong anh em” (I Cô-rinh-tô 6:19). Cơ-đốc nhân yêu thân thể mình bằng cách “dâng thân thể mình làm của lễ sống và thánh, đẹp lòng Đức Chúa Trời” (Rô-ma 12:1). Bởi đó, mà Cơ-đốc nhân không để thân thể mình thích thú trong “aviệc làm của xác thịt là rõ ràng lắm: ấy là gian dâm, ô uế, luông tuồng, thờ hình tượng, phù phép, thù oán, tranh đấu, ghen ghét, buồn giận, cãi lẫy, bất bình, bè đảng, ganh gổ, say sưa, mê ăn uống, cùng các sự khác giống như vậy” (Ga-la-ti 5:19-21).
Chẳng những vậy thôi, còn “lấy thân thể mình làm sáng danh Đức Chúa Trời” (I Cô-rinh-tô 6:20) qua việc làm hàng ngày : “anh em hoặc ăn, hoặc uống, hay là làm sự chi khác, hãy vì sự vinh hiển Đức Chúa Trời mà làm ... gắng sức đẹp lòng mọi người trong mọi việc, chẳng tìm ích lợi riêng cho mình, nhưng cho phần nhiều người, để họ được cứu” (I Cô-rinh-tô 10:31-33).
Đối tượng tình yêu của Cơ-đốc nhân là hai điều răn Chúa Jêsus khẳng định : “Nầy là điều đầu nhất: Ngươi phải hết lòng, hết linh hồn, hết trí khôn, hết sức mà kính mến Chúa là Đức Chúa Trời ngươi. Nầy là điều thứ hai: Ngươi phải yêu kẻ lân cận như mình” (Mác 12:29-31).
Thưa quý anh con cái Chúa,
Tình yêu trong chúng ta chỉ đủ “tự ái”, làm sao Cơ-đốc nhân có thể “yêu Chúa, yêu người” theo “điều răn” Chúa truyền. Cơ-đốc nhân không “yêu Chúa, yêu người” bằng tình yêu mình có, nhưng yêu bằng tình yêu Chúa ban cho, là “sự yêu thương (agape) của Đức Chúa Trời rải khắp trong lòng chúng ta bởi Đức Thánh Linh đã được ban cho chúng ta” (Rô-ma 5:5).
Trong tiếng Hy-lạp (Greek), loại ngôn ngữ được dùng viết Kinh Thánh phần Tân Ước thì có vài chữ nói về yêu thương :
“Eros” chỉ về tình yêu nhục dục như xem hình khỏa thân người khác phái, xem cảnh yêu đương trên màn hình, thì nảy ra “yêu” ... thứ đó. Loại tình yêu nhục dục chợt đến chợt đi. Trong Kinh Thánh không có chữ này.
“Storge” để chỉ thứ tình yêu cảnh vật trăng nước hữu tình, hay thú vật gia súc.
“Phileo” chỉ về loại tình yêu theo cảm xúc, yêu có điều kiện, yêu bởi ... yêu vì ... Chúng ta có loại tình yêu này.
“Agape” chỉ về loại tình yêu vô điều kiện, là loại tình yêu mặc dầu, dầu thế nào cũng yêu, kẻ thù nghịch mình cũng yêu được.
“Agape” là loại tình yêu của Đức Chúa Trời yêu nhân loại trong thế gian bày tỏ trong Kinh Thánh như sau : “Vì Đức Chúa Trời yêu thương (Agape) thế gian” (Giăng 3:16) “Nhưng Đức Chúa Trời tỏ lòng yêu thương (Agape) Ngài đối với chúng ta, khi chúng ta còn là người có tội, thì Đấng Christ vì chúng ta chịu chết” (Rô-ma 5:8).
“Agape” là loại tình yêu của Chúa Jêsus, Kinh Thánh xác chứng : “Ngài đã yêu kẻ thuộc về mình trong thế gian, thì cứ yêu “Agape” cho đến cuối cùng” (Giăng 13:1), “Sự yêu thương của Đức Chúa Trời rải khắp trong lòng chúng ta bởi Đức Thánh Linh đã được ban cho chúng ta” (Rô-ma 5:5) là loại tình yêu “Agape”.
Cơ-đốc nhân bày tỏ sự yêu thương này bằng cách “tôn Đấng Christ, là Chúa, làm thánh trong lòng mình” (I Phi-e-rơ 3:15). Tình yêu thương của Đức Chúa Trời (agape) được trọn vẹn trong con cái Ngài qua ba cách như sau :
1. Đối với Chúa. Làm theo lời Ngài, “Nhưng ai giữ lời phán Ngài, thì lòng kính mến Đức Chúa Trời thật là trọn vẹn trong người ấy” (I Giăng 2:5).
2. Đối với người. Chúng ta thương yêu nhau. “Nếu chúng ta yêu nhau, thì Đức Chúa Trời ở trong chúng ta, và sự yêu mến Ngài được trọn vẹn trong chúng ta” (I Giăng 4:12). “Yêu nhau” là thể hiện tình yêu của Đức Chúa Trời và bày tỏ Đức Chúa Trời yêu thương người qua con cái Ngài.
3. Đối với mình. Chúng ta có sự an tâm. “Sự yêu thương trọn vẹn thì cắt bỏ sự sợ hãi” (I Giăng 4:18). Con cái Chúa sinh động trong sự yêu thương của Chúa là làm “đẹp lòng Ngài” thì chẳng có gì làm con cái Chúa sợ hãi dầu bị ném đá như Ê-tiên : “Chúng nghe những lời đó, thì giận trong lòng, và nghiến răng với Ê-tiên. Nhưng người, được đầy dẫy Đức Thánh Linh, mắt ngó chăm lên trời, thấy sự vinh hiển của Đức Chúa Trời, và Đức Chúa Jêsus đứng bên hữu Đức Chúa Trời; thì người nói rằng: Kìa, ta thấy các từng trời mở ra, và Con người đứng bên hữu Đức Chúa Trời. Bấy giờ, chúng kêu lớn tiếng lên, bịt lỗ tai lại, cùng nhau chạy a lại, kéo người ra ngoài thành, rồi ném đá người. Các kẻ làm chứng lấy áo xống mình để nơi chân một người trẻ tuổi kia tên là Sau-lơ. Chúng đang ném đá, thì Ê-tiên cầu nguyện rằng: Lạy Đức Chúa Jêsus, xin tiếp lấy linh hồn tôi. Đoạn, người quì xuống, kêu lớn tiếng rằng: Lạy Chúa, xin đừng đổ tội nầy cho họ! Người vừa nói lời đó rồi thì ngủ” (Công-vụ các Sứ-đồ 7:54-60).
Năng lực tình yêu “Agape” mà Chúa ban cho Cơ Đốc nhân chân chính là : “Tình yêu thương hay nhịn nhục; tình yêu thương hay nhơn từ; tình yêu thương chẳng ghen tị, chẳng khoe mình, chẳng lên mình kiêu ngạo, chẳng làm điều trái phép, chẳng kiếm tư lợi, chẳng nóng giận, chẳng nghi ngờ sự dữ, chẳng vui về điều không công bình, nhưng vui trong lẽ thật. Tình yêu thương hay dung thứ mọi sự, tin mọi sự, trông cậy mọi sự, nín chịu mọi sự. Tình yêu thương chẳng hề hư mất bao giờ” (I Cô-rinh-tô 13:4-8).
Điều đầu tiên và quan trong hơn cả mà Cơ-đốc nhân dùng tình yêu “Agape” này là để “nhịn nhục”.
Chúa Jêsus phán người thuộc về Ngài như sau: “Khi nào vì cớ ta mà người ta mắng nhiếc, bắt bớ, và lấy mọi điều dữ nói vu cho các ngươi, thì các ngươi sẽ được phước” (Ma-thi-ơ 5:11). Nghĩ đến “phước” Chúa ban cho, là dễ “nhịn nhục”. Phao-lô người hầu việc Chúa đã nhịn nhục như sau : “Nhưng chúng tôi làm cho mình đáng trượng trong mọi sự, như kẻ hầu việc Đức Chúa Trời, bởi lòng nhịn nhục lắm trong những sự hoạn nạn, thiếu thốn, khốn khổ, đòn vọt, lao tù, rối loạn, khó nhọc” (II Cô-rinh-tô 6:4-5).
Khởi đầu “tình yêu thương” là “nhịn nhục”, kết thúc “tình yêu thương” là “nín chịu mọi sự”. “Nín chịu” không nằm trong nghĩa thụ động, nhưng có tính cách năng động, với ý chí sắt đá, với nghị lực kiên cường quyết tâm “nín chịu” để đạt đến đắc thắng trọn vẹn. “Nín chịu” ương ngạnh của người, hầu có thể tha thứ “bảy mươi lần bảy” để giữ mối giao hòa. “Nín chịu” để có thể “ở tử tế với mọi người ... nhịn nhục, dùng cách mềm mại mà sửa dạy những kẻ chống trả, mong rằng Đức Chúa Trời ban cho họ sự ăn năn để nhìn biết chân lý, và họ tỉnh ngộ mà gỡ mình khỏi lưới ma quỉ, vì đã bị ma quỉ bắt lấy đặng làm theo ý nó” (II Ti-mô-thê 2:24-26).
Với tình yêu “Agape”, Cơ-đốc nhân có thể mạnh dạn nói với nhau : “Ấy là Chúa thể nào thì chúng ta cũng thể ấy trong thế gian nầy” (I Giăng 4:17).
